NGÀNH DỪA HỘI NHẬP VÀ THÁCH THỨC

Năm 2015, ngành công nghiệp chế biến dừa Bến Tre bắt đầu ổn định hơn và có bước phát triển rõ nét so với những năm trước đó, về nguồn nguyên liệu, hoạt động sản xuất, xuất khẩu. Doanh nghiệp ngành Dừa tiếp tục mở ra bước ngoặt mới trong giai đoạn phát triển và hội nhập.

 

 

Một đơn vị thu mua dừa ở xã Đa Phước Hội, huyện Mỏ Cày Nam.

 

Những nét khởi sắc

"Năm 2015, doanh thu đạt vượt kế hoạch, hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đạt 180%. Các hoạt động sản xuất của công ty có nhiều thuận lợi, đặc biệt nguyên liệu dừa dồi dào và ổn định", ông Trần Văn Đức - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Bến Tre phấn khởi.

 

Hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh đã giúp hầu hết các doanh nghiệp chế biến dừa trong tỉnh năm qua đạt lợi nhuận cao, có điều kiện đầu tư trở lại và mở rộng sản xuất theo hướng nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm. Theo Sở Công Thương, năm 2015, sản lượng các sản phẩm chủ yếu của ngành Dừa có sự tăng khá so với năm 2014, như: sữa dừa, cơm dừa nạo sấy tăng 25%, than hoạt tính tăng 36%... Đây cũng là 3 mặt hàng chủ lực của ngành Dừa có sự gia tăng xuất khẩu ấn tượng, góp phần nâng kim ngạch xuất khẩu ngành Dừa đạt 160 triệu đô-la, chiếm tỷ trọng 25% so với tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

 

Theo đánh giá của Sở Công Thương, nhóm sản phẩm từ dừa là nhóm hàng tạo ra giá trị gia tăng cao nhất so với các nhóm hàng khác. Thị trường xuất khẩu bao phủ trên 80 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nét mới về thị trường trong năm qua là các sản phẩm từ dừa đã giảm phụ thuộc vào Trung Quốc một cách đáng kể (hiện chỉ còn 6,8%) mà tăng nhanh sang thị trường cao cấp như Nhật Bản (48%), Hàn Quốc (12%) và thanh toán chính ngạch.

 

"Liên kết trong ngành Dừa nói chung còn lỏng lẻo, lợi ích hài hòa giữa các tác nhân trong chuỗi giá trị cây dừa chưa đảm bảo. Từ đó, cạnh tranh trong nội bộ ngành Dừa, gây mất lợi thế cho một số doanh nghiệp trong tỉnh so với những doanh nghiệp nước ngoài".

(Ông Trương Minh Nhựt - Giám đốc Sở Công Thương)

 

Các doanh nghiệp được Bộ Công Thương công nhận "Xuất khẩu uy tín năm 2014" đã tiếp tục duy trì thành tích và phát huy hiệu quả sản xuất, xuất khẩu trong năm 2015. Đó là Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Bến Tre, Công ty TNHH chế biến dừa Lương Quới, Công ty sản xuất kinh doanh tổng hợp Đông Á. Các doanh nghiệp tiếp tục đầu tư công nghệ sản xuất hiện đại và ra mắt thị trường các sản phẩm mới, giá trị cao. Điển hình là Công ty chế biến dừa Lương Quới có các sản phẩm mới là sữa dừa đóng lon, nước dừa đóng lon với công suất trên 14 ngàn tấn/năm, cơm dừa nạo sấy béo thấp với công suất trên 1.400 tấn/năm. Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Bến Tre có các sản phẩm sữa dừa, nước hộp với công suất 38 triệu lít/năm.

 

Còn lo về năng lực cạnh tranh

Sự thành công trong năm qua là một trong những thuận lợi lớn để ngành Dừa tiếp tục phát triển trong năm 2016. Ngành Dừa cũng đã và đang sở hữu nhiều lợi thế lớn so với các đối thủ ngoài nước, như việc chiếm lĩnh thị trường của các mặt hàng truyền thống (nước dừa, nước cốt dừa, dầu dừa nguyên chất), đặc điểm vùng sinh thái thuận lợi, làm nên sự nổi trội của trái dừa Bến Tre về các tiêu chuẩn chất lượng.

 

Bên cạnh những thuận lợi, các doanh nghiệp ngành Dừa vẫn tỏ ra lo lắng bởi còn nhiều khó khăn khách quan cũng như các thách thức của việc hội nhập quốc tế. Thị trường dừa trên thế giới sẽ chuyển theo xu thế tuân thủ một số điều khoản trong các hiệp định đã ký kết trước đây, nay đã bắt đầu có hiệu lực (WTO, AFTA…). Các vấn đề liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, hàng rào kỹ thuật là những rào cản cho doanh nghiệp xuất khẩu. Mặt khác, doanh nghiệp trong tỉnh đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của các đối thủ mạnh như Indonesia, Philippines, Thái Lan…

 

Nhận định chung về ngành Dừa trong tỉnh, ông Trần Văn Đức nói, doanh nghiệp Bến Tre đang đối mặt cạnh tranh quyết liệt giữa các nước cùng ngành hàng. Vừa qua, ngay cả mặt hàng chủ lực của Bến Tre là cơm dừa sấy phải cạnh tranh trực tiếp với Philippines. Ngày xưa, Philippines luôn có giá cao hơn mà năm vừa qua, giá bằng hoặc thấp hơn so với Việt Nam.

 

"Hiện nay, tỉnh ta có xây dựng mô hình liên kết thu mua với doanh nghiệp nhưng người sản xuất có diện tích rất nhỏ lẻ và họ sẵn sàng phá vỡ hợp đồng với các doanh nghiệp để ngả bán cho các thương lái khi được lợi hơn về giá" .

(Ông Trần Anh Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Dừa Bến Tre)

 

Hơn nữa, công nghệ sản xuất còn yếu, đa số doanh nghiệp còn sản xuất thô và bán thành phẩm. Chính vì năng lực sản xuất và năng lực về tài chính còn thấp nên khi cạnh tranh thu mua dừa nguyên liệu với các thương lái Trung Quốc và một số thương lái từ Thái Lan ta gặp khó khăn. Các nước trong khu vực, họ có một nền công nghiệp chế biến dừa rất lâu, trước ta 20 năm. Do đó, họ đi vào dòng sản phẩm cao cấp. Các doanh nghiệp có cùng mặt hàng với ta nhưng họ lại có bước chuẩn hóa tốt trong khi các doanh nghiệp Việt Nam phần nhiều chưa chuẩn hóa được sản phẩm. Từng sản phẩm vẫn còn hạn chế về mặt chất lượng và chủng loại.

 

Trước tình hình hạn mặn xâm nhập sớm và kéo dài hơn so với trước đây, dự báo sản lượng dừa trong thời gian tới sẽ sụt giảm nghiêm trọng. Như vậy, áp lực về cạnh tranh thu mua nguyên liệu giữa các doanh nghiệp trong tỉnh với các thương lái nước ngoài vốn đã tồn tại sẽ càng gay gắt hơn.

 

Hiện nay, diện tích dừa của nước ta chiếm chỉ khoảng 1% so với thế giới. Do đó, khi biến động giá trên thị trường thế giới thì giá trong nước cũng phải biến động theo. Doanh nghiệp không làm chủ được giá cả hàng hóa. Vấn đề đặt ra cho doanh nghiệp là phải luôn nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa bằng các giải pháp nâng cao chất lượng, đảm bảo các tiêu chuẩn, chú trọng đầu tư sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, năng động tìm kiếm thị trường mới nhiều tiềm năng.

 

Một giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp là tăng cường mối liên kết trong cộng đồng các doanh nghiệp cùng ngành hàng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, giải pháp này vẫn mới chỉ thể hiện trong đề án, khẩu hiệu, các khuyến nghị chứ chưa đi vào thực tiễn. Doanh nghiệp có phát triển và hội nhập bền vững hay không là phần nhiều do họ tự quyết định hướng đi của mình.

 

Báo Đồng Khởi

Có thể bạn quan tâm

Vui lòng chọn sản phẩm bạn muốn mua
NƯỚC DỪA
ĐÓNG HỘP
CƠM DỪA SẤY KHÔ
VÀ CÁC SẢN PHẨM KHÁC